Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir?

Türkler tarih boyunca beş farklı alfabe kullanmışlardır. Bu alfabeler arasında sadece iki tanesi Türklerin sıfırdan oluşturdukları alfabelerdir.12 min


150
88 shares, 150 points

Türkler tarih boyunca beş farklı alfabe kullanmışlardır. Bu alfabeler arasında sadece iki tanesi Türklerin sıfırdan oluşturdukları alfabelerdir. Diğer üç alfabe ise Türklerin yaşadıkları yerlerde etkileşime girdikleri başka milletlerin alfabelerinden esinlenerek ve etkilenerek oluşmuştur. Türklerin tarih boyunca kullandıkları alfabeler sırasıyla Göktürk Alfabesi, Uygur Alfabesi, Arap Alfabesi, Kiril Alfabesi ve Latin Alfabesidir. Günümüzde dünya üzerindeki Türk devletlerinde kullanılan alfabeler farklılık göstermektedir. Temelinde aynı dil konuşulmasına rağmen Kırgızistan ve Kazakistan’da günümüzde Kiril alfabesi kullanılmakta diğer Türk devleri ise Latin alfabesi kullanmaktadırlar. Bu iki ülkenin neden Kiril alfabesi kullandıklarının cevabı ise elbette Rusların etkisi altında kalmalarından dolayıdır. Yine Rusların etkisinde kaldıklarından dolayı bu iki ülkede halkın büyük bir çoğunluğu kendi aralarında kendi dillerini konuşurlarken devlet dairelerinde ve resmi işlerde Rusça dilini kullanmaktadırlar.

 

Göktürk Alfabesi

Göktürk Alfabesi
 

Göktürk Alfabesi Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler arasında ilk sırada Göktürk alfabesi gelmekte. Bu alfabenin adı Göktürk alfabesi olmasına karşın başta Hun İmparatorluğu olmak üzere Orta Asya’da hüküm sürmüş pek çok Türk Devleti bu alfabeyi kullanmıştır. 38 adet harften oluşan bu alfabe aynı zamanda Türklerin kullandıkları alfabeler içinde en çok harf sayısına da sahip olan alfabedir. Bu alfabenin en büyük özelliği sadece 4 adet sesli harfe sahip olması ve bu 4 adet sesli harfin kullanıma göre 8 değişik sese karşılık gelmesidir. Bir başka değişle alfabede yer alan her sesli harf aslında yerine göre iki harf yerine geçer. Bu alfabe tıpkı Arap alfabesinde olduğu gibi sağdan sola doğru yazılıp okunur.

Uygur Alfabesi

Uygur Alfabesi
 
 

Göktürk Devleti yıkıldıktan sonra yerine kurulan Uygur Devleti hem devlet yönetimi hem de insanların yaşayışları anlamında köklü değişiklikler yapmıştır. Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler arasında ikinci sırada gelen Uygur Alfabesi de bu köklü değişikliklerin sonucunda ortaya çıkan bir alfabedir. Yenilikçi bir devlet anlayışı belirleyen Uygurlar bunu konuşma ve yazma alanında da göstermişler ve Uygur Alfabesi adı altında sıfırdan bir alfabe yaratmışlardır. Göktürk Alfabesine göre daha anlaşılır bir alfabe olan Uygur Alfabesinde toplamda 18 adet işaret ve sembol vardır. Göktürk Alfabesi ile benzer tarafları ise 4 sembolün sesli olarak kullanılması ve yine okunuş ve yazılışın sağdan sola doğru olmasıdır.

Arap Alfabesi

Arap Alfabesi
 

Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler arasında Arap Alfabesinin yeri ayrıdır. Çünkü Arap alfabesinin kullanımı tamamen kendiliğinden zaman içinde gelişen bir olaydır. Türklerin Müslümanlığı kabulü, devlet yönetimlerinin din merkezli bir sistem üzerine oturtulması ve yapılan savaşların birçoğunun din adına yapılması Türklerin Arap alfabesini kullanmaya başlamalarının çeşitli sebepleri arasındadır. Arap Alfabesi Türk devletlerinin kullandıkları alfabeler arasında en uzun süre kullanılan alfabedir. Bu alfabe Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra da harf inkılabı yapılana kadar kullanılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde konuşulan dil Osmanlıcadır. Osmanlıca temelinde bir hibrit dildir. İçerisinde Arapça, Türkçe, Farsça ve Fransızca kelimeler bulunan ev zaman içerisinde ortaya çıkan bir dil olmuştur. Ancak bu dilde kullanılan alfabe yine Arap Alfabesidir.

Kiril Alfabesi

Kiril Alfabesi
 

Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler arasında Kiril Alfabesi farklı bir yönüyle ortaya çıkmaktadır. Kiril Alfabesi diğer alfabelere nazaran Türklerin zorla kullanmak zorunda bırakıldıkları bir alfabedir. Ruslar, Orta Asya’da yaşayan Türk devletlerini hakimiyeti altına aldıkları zaman buralarda kullanılan alfabelerin kullanımını yasaklamış ve ortak alfabe olarak Kiril alfabesinin kullanımını zorunluğu hale getirmiştir. İlk başlarda bunu kabul etmeyen kesimler olsa da baskıcı bir tutum izleyen Ruslar diğer alfabelerin kullanımını yasaklamışlar ve kullananlara ağır cezalar uygulamışlardır. Kiril alfabesi 38 harften oluşur. Bu harfler yine sembol ve şekillerdir. Bu 38 harfin tam 11 tanesi sesli harftir. Bu da Türklerin kullandığı alfabeler arasında en çok sesli harf içeren alfabedir. Kiril alfabesi günümüz modern dillerinde olduğu gibi soldan sağa doğru yazılır ve okunur.

Latin Alfabesi

Latin Alfabesi
 

Modern Alfabe olarak da tanımlanan Latin Alfabesi, Türkler arasında ilk defa Azeriler tarafından kullanılmaya başlandı. Bir başka deyişle Azeriler bu alfabeyi bizim harf inkılabından yıllar öncesinde kullanıyorlardı. Ülkemizde ise 1928 yılında yapılan Harf İnkılabı ile kullanılmaya başlanmıştır. Latin harfleri bu alfabeyi kullanan ülkeler tarafından kendi konuşma dillerine de bağlı olarak ufak değişiklikler içermektedir. Örneğin bizim kullandığımız Latin alfabesinde bazı harfler çıkarılmış yerlerine de dilimize daha uygun bazı harfler eklenmiştir. Örneğin Latin alfabesindeki iki ya da üç harf kullanılarak oluşturulmuş olan bazı sesler bizim kullandığımız Latin alfabesinde tek harf ile söylenebilir. Birkaç örnek verecek olursak “cm – ç”, “sh – ş” gibi. Bununla birlikte Ğ, Ö ve Ü harfleri de alfabemize dahil edilmiş ve kullanımı diğer harflerle de mümkün olan Q, X ve W gibi harfler alfabeden çıkarılmıştır. Toplamda şu anda kullandığımız alfabede 29 adet harf bulunmakta ve bu harflerin 8 tanesi sesli harftir.

Bu alfabenin dilimize kazandırdığı en önemli şey ise Türkçeyi yazıldığı gibi okunan ve okunduğu gibi yazılan bir dil haline getirmiş olmasıdır. Latin alfabesi evrensel bir alfabe olduğu için şu anda tüm dünyada kabul görmüş olan bir alfabedir. Latin alfabesi kullanmayan pek çok ülke de zamanla insanlarına Latin alfabesini öğretmiştir. Çünkü her şeyin Latin Alfabesi kullanılarak yapıldığı bir dünyada bu alfabeyi bilmemek büyük bir eksiklik olacaktır. Bu sebepten dolayı başta Rusya, Yunanistan, Japonya, Kore ve Çin gibi ülkeler kendi kullandıkları alfabelerin yanında Latin alfabesi de kullanmakta ve bu sayede dış dünya ile bir etkileşim yakalamaktalar. Latin Alfabesi günümüzün en çok kabul görmüş ve en kolay alfabelerinin başında gelmekte.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla Paylaş O Zaman!

150
88 shares, 150 points

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzgün! Üzgün!
15
Üzgün!
SEVİMLİ! SEVİMLİ!
14
SEVİMLİ!
BERBAT! BERBAT!
12
BERBAT!
HOŞ DEĞİL! HOŞ DEĞİL!
11
HOŞ DEĞİL!
ÇOK HOŞ! ÇOK HOŞ!
6
ÇOK HOŞ!
KOMİK! KOMİK!
7
KOMİK!
BEĞENDİM BEĞENDİM
4
BEĞENDİM
İYİ İYİ
15
İYİ
İDARE EDER! İDARE EDER!
14
İDARE EDER!
Medeni PEKDEMİR

Zaatalim Şifai bitkilerle uğraşı halinde olmakla birlikte , daimi üyesi olduk İB Topluluğunun :)

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format